Een rechtbank geeft Intents gelijk tegenover vijf verzekeraars. De interessante vraag voor de rest van de sector is niet wie wint, maar welke zin in je polis dat bepaalt.
Elke organisator van een outdoor-evenement kent het moment: het weerbericht kantelt, het terrein staat al voor driekwart vol, en je moet binnen een paar uur geld uitgeven dat niet in de begroting staat. Pompen huren. Rijplaten bijbestellen. Sleuven graven. Een deel van de camping dichtgooien en die tickets terugbetalen.
Je doet het omdat het alternatief, alles afgelasten, veel duurder is. En dan, maanden later, ligt de vraag op tafel of je verzekeraar die rekening betaalt.
Voor Intents Festival in het Nederlandse Oisterwijk is die vraag nu voor een groot deel beantwoord. De rechtbank Rotterdam heeft het festival in een tussenvonnis grotendeels gelijk gegeven tegenover de vijf verzekeraars die de claim na de kletsnatte editie van 2024 hadden afgewezen. Dat nieuws is op zich al opmerkelijk. Maar de redenering erachter is voor de hele sector bruikbaar, en die redenering gaat over de woorden in een polis die de meeste organisatoren nooit hebben gelezen.
Wat er gebeurde
De editie van 31 mei tot en met 2 juni 2024 kreeg zoveel regen te verwerken dat grote delen van het terrein onder water kwamen te staan. De organisatie koos niet voor afgelasten, maar voor vechten: pompen, extra rijplaten, sleuven graven om het water weg te krijgen. Dat werkte grotendeels. Ruim 2.100 campinggasten konden uiteindelijk niet terecht en kregen hun geld terug; het festival zelf ging voor de overige 135.000 bezoekers door.
Cruciaal detail: de aanpak was vooraf afgestemd met een expert van de verzekeraars, die het ingrijpen steunde om een volledige afgelasting te voorkomen. Een scenario dat volgens de organisatie zo'n 15 miljoen euro zou hebben gekost, tegenover de 1,5 miljoen die de aangepaste editie uiteindelijk zou hebben gekost. In december 2024 wees het verzekeraarscollectief, met Nationale-Nederlanden als grootste deelnemer, de claim toch af. Daarop volgde een bodemprocedure, met een zitting in juli en een tussenvonnis dat begin oktober naar buiten kwam.
De discussie ging over één woord, en de rechter haalde het weg
De verdediging van de verzekeraars draaide om de vraag of het weer wel "extreem" genoeg was geweest. Hun lezing: het probleem was niet die paar buien, maar de al verzadigde bodem na een natte winter en een nat voorjaar. Dat had je kunnen zien aankomen, en dan had je eerder moeten ingrijpen - of je terrein anders moeten inrichten.
De rechtbank verplaatst het ijkpunt. Of de neerslag "extreem" was, is volgens het vonnis niet doorslaggevend. Wat telt, is of de veiligheid van de bezoekers in het geding was. En dat was ze: de nooduitgangen en wegen waren onbegaanbaar en bezoekers liepen het risico op onderkoeling. Kamperen op een ondergelopen veld kan simpelweg niet, laat staan veilig.
Voor een organisator is dat een belangrijke verschuiving. "Extreem weer" is een meteorologisch begrip waarover je eindeloos kunt procederen met twee rapporten en twee experts. "Was dit terrein nog veilig te gebruiken?" is een operationele vraag die je op de dag zelf al beantwoordt - en die je, als je het goed doet, ook vastlegt.
Het verwijt dat je het had kunnen zien aankomen
Het tweede verweer, slechte voorbereiding, houdt volgens het tussenvonnis evenmin stand. De rechtbank weegt mee dat het festival op dat moment al twintig jaar op dezelfde plek plaatsvond zonder vergelijkbare waterproblemen, en dat de organisatie redelijkerwijs mocht verwachten dat de hoge grondwaterstand na de winter zou dalen.
Interessant is ook wat er is gebeurd met het bewijs van de verzekeraars. Volgens de rechtbank schetsten zij een misleidend beeld met een hoogtekaart waarop het festivalterrein in het laagste deel van het stroomgebied van de Voorste Stroom werd geplaatst - terwijl dat stuk grond helemaal niet voor het festival werd gebruikt.
Dat is een les die losstaat van deze zaak: in een schadediscussie wordt jouw terrein gereconstrueerd door mensen die er nooit zijn geweest, op basis van kaarten en modellen. Hoe preciezer jij zelf hebt vastgelegd welke zone waarvoor werd gebruikt, hoe minder ruimte er is voor zo'n reconstructie.
De polisclausule waar het eigenlijk om draait
Hier wordt het praktisch. De kosten die Intents maakte, vallen in twee soorten: schade die je lijdt en kosten die je maakt om schade te voorkomen. De tweede categorie is juridisch gezien een eigen ding en vrijwel elke organisator onderschat hem.
In Nederland heet dat de bereddingsplicht (artikel 7:957 BW): zodra je weet dat een verzekerd risico zich dreigt te verwezenlijken, ben je verplicht om binnen redelijke grenzen maatregelen te nemen die schade voorkomen of beperken, en de verzekeraar vergoedt de kosten van die maatregelen. In België bestaat het spiegelbeeld onder de naam reddingskosten in de Verzekeringswet: kosten van maatregelen die de verzekeraar je vraagt te nemen, en kosten van dringende, redelijke maatregelen die je bij een naderend gevaar uit eigen beweging neemt. In beide stelsels geldt bovendien dat deze kosten onder voorwaarden ook boven de verzekerde som vergoed kunnen worden.
Lees die definities nog eens met een modderig festivalterrein in gedachten. Pompen, rijplaten en drainagesleuven zijn geen luxe-uitgaven. Het zijn precies de maatregelen waarvoor dit leerstuk bedoeld is. In de Rotterdamse zaak oordeelt de rechtbank over de claim voor het bestrijden van de wateroverlast, zo'n 802.000 euro, en de terugbetaalde campingtickets, zo'n 482.000 euro, terecht. Elk van de vijf verzekeraars betaalt zijn eigen aandeel.
Twee dingen zijn daarbij wel bepalend en die zijn meteen je werkpunten. Er moet sprake zijn van onmiddellijk dreigend gevaar; niet van onderhoud dat je toch al had moeten doen. En de maatregelen moeten redelijk en doelmatig zijn, wat in de praktijk betekent: proportioneel en liefst afgestemd met de verzekeraar voordat je de factuur maakt. Intents had dat laatste gedaan.
Waar het nog niet rond is: de gemiste omzet
Over ongeveer 226.000 euro aan gemiste omzet moet het festival nog uitleg geven. Zo'n dekking vergoedt namelijk alleen het verlies aan netto-inkomsten: besparingen doordat er minder bezoekers kwamen, moeten worden afgetrokken van de gederfde omzet. Intents kreeg tot 21 oktober de tijd om die rekensom uit te werken, waarna de verzekeraars mogen reageren en de rechtbank het definitieve bedrag vaststelt.
Dit is het stukje van het vonnis dat het minst spectaculair is en het meest leerzaam. Misgelopen omzet is geen schadepost totdat je die kunt onderbouwen. 2.100 bezoekers minder betekenen ook minder munten, minder inkoop, minder personeel op de camping en misschien minder afvalverwerking. Als je die kant van de som niet zelf kunt maken, maakt de verzekeraar hem voor je en rekent die conservatief.
En verder
Dit is een tussenvonnis, geen eindstation. Het bedrag staat nog niet vast en hoger beroep is nooit uitgesloten. Het is bovendien een Nederlandse uitspraak over één specifieke polis, met zijn eigen bewoordingen en feiten; je kunt er geen rechten aan ontlenen voor jouw contract of in een ander land.
Maar de richting is duidelijk genoeg om er iets mee te doen. Een organisator die onder tijdsdruk geld uitgeeft om zijn evenement veilig te laten verlopen, doet in de regel precies wat een verzekeraar van hem mag verwachten, zeker als die verzekeraar meekijkt. Dat argument is sterker als je het kunt bewijzen. De tijd om dat te regelen is nu en niet op de donderdag waarop het begint te gieten.
Bron: Photo: iStockPhoto 1292942434
